عمل در قرآن
19 بازدید
ناشر: دانشگاه علوم اسلامی رضوی
نقش: نویسنده
سال نشر: 1382
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 2
زبان : فارسی
اخلاق و عبادات، از جمله مؤلفه‏هاى رفتار آدمى است. اخلاق، نوعى تکلیف و رفتار است که انسانها در تعامل چندسویه با همنوع، از خود بروز مى‏دهند و عبادات، نوعى تکلیف و سلوک است که آدمى در برابر معبود، بدان مکلّف است. در قرآن، اصطلاح »عمل صالح«، هم شامل اخلاق و هم عبادات مى‏شود؛ همچنان که عنوان »عمل غیرصالح«، هم تضییع حق الناس و هم تضییع حق‏اللَّه را در بر مى‏گیرد. هر چند که درباره هر یک از مؤلفه‏هاى یادشده، کتابهاى ارزنده‏اى تدوین شده است، اما این کتابها، یا در خصوص اخلاق و یا عبادات است و در اغلب آنها، تنها بخشى از مسائل اخلاق و عبادات، محور بحث و گفتگو واقع شده است و تاکنون، کتابى با بیانى ساده و قابل استفاده براى عموم مردم، درباره »عمل« که شامل اخلاق و عبادات مى‏شود، آن هم از نگاه قرآن، تدوین نشده و یا به نظر نگارنده که در این‏باره، تلاشى وافر نموده، نرسیده است. از این رو، با تأسى و الگوپذیرى از قرآن که »عمل صالح« را هم در اخلاق و هم در عبادات به کار برده است، کتاب حاضر که کاوشى نو درباره عمل است، با هدف پر نمودن خلأ موجود و به منظور استفاده عموم مردم، تدوین شد. در این کتاب، سعى نگارنده بر آن است که نخست، از قرآن که دریایى بى‏ساحل است، دُرهاى گرانبها و پیامهاى کلى درباره عمل، استخراج شود و سپس با بهره‏مندى از آیات و روایات، نمونه‏هاى عینى براى آن عناوین کلى، ذکر گردد تا چراغ راه شیفتگان معارف قرآنى باشد. از آن جا که عمل صالح در میان عامه مردم، به خاطر دنیازدگى، و در میان مدعیان روشنفکرى، به خاطر علم‏زدگى، مورد بى‏میلى و بى‏مهرى واقع شده و از نقش سازنده آن در بالندگى فرد و جامعه و ایجاد مدینه فاضله، غفلت شده است، این کتاب که ملهم از آیات و روایات است، با سبکى ساده و به منظور بازگو نمودن نقش سازنده عمل صالح و نیز بیان تأثیر عمل نابهنجار بر انحطاط جوامع بشرى، تدوین گردیده تا شاید در این برهه از انقلاب اسلامى که ارزشهاى اسلامى و انسانى، مورد هجمه ناجوانمردانه دشمنان کینه‏توز خارجى و مخالفان بى‏هویت داخلى واقع شده است، نگارنده توانسته باشد گامى کوتاه در بازگو نمودن ضرورت عمل صالح در زندگى انسان و نقش آن در بالندگى فرد و اجتماع، برداشته باشد. این کتاب، در عین سادگى و دورى از تکلّف، مستدل است و در جاى جاى آن، از آیات، روایات و برداشتهاى مفسّران و صاحب‏نظران نیز استفاده شده است. از این رو، هم براى عامه مردم در سطوح مختلف، مفید است و هم براى خواص و گویندگان مذهبى که در هدایت جامعه و پاسدارى از ارزشهاى اسلام انقلابى و انقلاب اسلامى، رسالتى بس سنگین بر دوش دارند، کارگشاست. این کتاب داراى سه بخش است: در بخش نخست که از شاخصهاى عمل بحث مى‏کند، خوانندگان با عمل و اوصاف عمل در قرآن و نیز با اصول حاکم بر رفتار آدمى، آشنا مى‏شوند. در بخش دوم که درباره باید و نبایدهاى عمل است، بایدها و نبایدهاى عمل، و نیز بایستگیها در برخورد با شایستگیها و ناشایستگیها مطرح شده است. در بخش سوم که درباره آثار عمل است، هم آثار مسرّت‏بخش عمل صالح و هم آثار غمبار عمل ناصالح به بحث گذاشته شده است. امید آن که اولاً، این کار سامان یافته، در پیشگاه حضرت دادار، عملى از اعمال صالح که تجارتى پرسود است(40) به شمار آید؛ زیرا عمل صالح، هم در این سرا فضاى زندگى را عطرآگین و زندگى را در ذائقه آدمى، خوشگوار مى‏سازد: »من عمل صالحاً من ذکر أو أنثى و هو مؤمن فلنحیینّه حیوة طیّبة«(41) و هم در سراى دیگر، آدمى را به ملاقات با یگانه معبودش، نوید مى‏دهد که خود فرمود: »فمن کان یرجوا لقاء ربّه فلیعمل عملاً صالحاً«(42) ثانیا، به لحاظ ذکر احادیث فراوان در این اثر، نویسنده آن، به استناد حدیث نبوى که فرمود: »هر کس چهل حدیث سودمند در امر دین را حفظ کند، در قیامت، عالم محشور مى‏گردد«(43) از زمره عالمان به شمار آید که این، سعادتى کم‏نظیر است؛ چرا که عالمان را در قیامت، همدمى چون: پیامبران، صدیقان، شهیدان و صالحان است.(44)